Karaimi krymscy w relacji Wilhelma von Massowa
Rafał Witkowski
rwitkows@amu.edu.plUniwersytet im. Adama Mickiewicza, Wydział Historyczny (Polska)
https://orcid.org/0000-0001-5994-3773
Abstrakt
Wilhelm von Massow, niemiecki publicysta i polityka o konserwatywnych poglądach, opublikował w 1902 r. swoje relację z podróży po południowych regionach Rosji i Kaukazie. Jego opis pozbawiony jest nacjonalistycznych i etnicznych uprzedzeń i skupia się na ukazaniu odmienności warunków życia i kultury. Widać to także w fragmencie ukazującym Krym, gdzie spotkał Karaimów. Tego rodzaju informacje, akcentujące związki Karaimów z Chazarami miały, wyrażone przez niemieckiego autora, odgrywały istotną rolę w okresie II wojny światowej, kiedy rozważano kwestie etniczne pochodzenia Karaimów, a tym samym decydowano o ich losie.
Słowa kluczowe:
Karaimi, Krym, Wilhelm von Massow, opis etnograficznyBibliografia
Bibliografia
Źródła Google Scholar
Massow, Wilhelm von, Aus Krim und Kaukasus. Reiseskizzen, Leipzig 1902. Google Scholar
Massow, Wilhelm von, Die deutsche innere Politik unter Kaiser Wilhelm II. Dokumente zur Geschichte des Krieges1914/15, t. 1: Das deutsche Weißbuch und die Verhandlungen mit England, t. 2: Aus den Tagen des Kriegsausbruchs. Veröffentlichungen zur Verbreitung der Wahrheit und zur Entlarvung der Gegner, t. 3: Weitere Aktenstucke zur Geschichte des Weltkrieges. Die Kriegstagung des Preußischen Landtages; t. 4: Aus dem Englischen Weißbuch, Leipzig 1916. Google Scholar
Massow, Wilhelm von, Die Massows. Geschichte einer pommerschen Adelsfamilie, Halle (Saale) 1931. Google Scholar
Massow, Wilhelm von, Die Polen und der Weltkrieg, „Das größere Deutschland” 1915, nr 2, s. 1485–1490. Google Scholar
Massow, Wilhelm von, Die Polen-Not im deutschen Osten. Studien zur Polenfrage, Berlin 1903 (wyd. 2: 1907). Google Scholar
Massow, Wilhelm von, Stimmen zur Polenfrage, „Deutsche Politik” 1916, nr 1, s. 1460–1471. Google Scholar
Massow, Wilhelm von, Wie steht es mit Polen?, Stuttgart–Berlin 1915. Google Scholar
Opracowania Google Scholar
Chotiwari-Jünger, Steffi, Die Literaturen der Völker Kaukasiens. Neue Übersetzungen und deutschsprachige Bibliographie, Wiesbaden 2003. Google Scholar
Conrad, Sebastian, Internal Colonialism in Germany. Culture Wars, Germanification of the Soil, and the Global Market Imaginary, w: German Colonialism in a Global Age, red. B. Naranch, G. Eley, Durham 2014, s. 246–264. https://doi.org/10.2307/j.ctv11vc7vj.17 Google Scholar
Górny, Maciej, Wielka wojna profesorów. Nauki o człowieku (1912–1923), Warszawa 2014. Google Scholar
Hampel, Adolf, Der Kaukasus in der Literatur, „Ost-West” 2003, z. 4, s. 287–293. Google Scholar
Kauffman, Jesse, Elusive Alliance. The German Occupation of Poland in World War I, Cambridge 2015. https://doi.org/10.4159/9780674089143 Google Scholar
Meyer, Henry Cord, Mitteleuropa in German Thought and Action: 1815–1945, The Hague 1955. https://doi.org/10.1007/978-94-011-7504-3 Google Scholar
Witkowski, Rafał, Fritz Steiniger i jego badania nad Karaimami. Uwagi wstępne, „Almanach Karaimski” 2021, t. 10, s. 207–222. https://doi.org/10.33229/ak.2021.10.7 Google Scholar
Witkowski, Rafał, Los Karaimów podczas II wojny światowej. Kilka uwag historyka, „Almanach Karaimski” 2014, t. 3, s. 159–214. https://doi.org/10.33229/ak.2014.3.15 Google Scholar
Autorzy
Rafał Witkowskirwitkows@amu.edu.pl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Wydział Historyczny Polska
https://orcid.org/0000-0001-5994-3773
Doktor habilitowany, absolwent Wydziału Historycznego (1991) i Wydziału Neofilologii (1994) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od 1991 roku zatrudniony w Zakładzie Źródłoznawstwa i Nauk Pomocniczych Historii Instytutu Historii Wydziału Historycznego UAM. Członek Komisji Historycznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W latach 1999–2000 wykładał na University of Notre Dame (Indiana, USA). Jest autorem ponad 250 publikacji naukowych; obecnie prorektor UAM.
Statystyki
Abstract views: 85PDF downloads: 49
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Almanach Karaimski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie Almanach karaimski są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.
Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie Almanach karaimski udzielają Związkowi Karaimów Polskich niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych roku w Almanach karaimski pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2018 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Związek Karaimów Polskich zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
Wersja papierowa czasopisma jest pierwotna.
Inne teksty tego samego autora
- Rafał Witkowski, Los Karaimów podczas II wojny światowej. Kilka uwag historyka , Almanach Karaimski: Tom 3 (2014)
- Rafał Witkowski, Fritz Steiniger i jego badania nad Karaimami. Uwagi wstępne , Almanach Karaimski: Tom 10 (2021)
- Rafał Witkowski, Głos w dyskusji naukowej , Almanach Karaimski: Tom 4 (2015)
- Rafał Witkowski, Statut Muzeum Karaimskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej , Almanach Karaimski: Tom 10 (2021)
- Rafał Witkowski, Glossa do karaimskiej sfragistyki , Almanach Karaimski: Tom 4 (2015)
- Rafał Witkowski, Epizod z życia Seraja Szapszała , Almanach Karaimski: Tom 4 (2015)
- Rafał Witkowski, Protokoły z posiedzeń organizacji karaimskich w II Rzeczypospolitej (1924–1928) , Almanach Karaimski: Tom 4 (2015)
- Rafał Witkowski, Odezwa Karaimów łuckich w czasach reform Sejmu Wielkiego , Almanach Karaimski: Tom 1 (2007)
- Rafał Witkowski, Izaak z Trok, syn Abrahama, karaimski uczony z XVI wieku , Almanach Karaimski: Tom 1 (2007)
- Rafał Witkowski, Karaimi troccy oczami Juliana Kurtza w 1847 r. , Almanach Karaimski: Tom 14 (2025)
