Muzułmańskie echa wizyty Hadży Seraji Szapszała w Jugosławii w 1936 roku

  • Mariusz Pawelec Uniwersytet Śląski, Wydział Nauk Społecznych

Abstrakt

Latem 1936 r. Hadży Seraja Chan Szapszał odbył wycieczkę naukową do Belgradu i Sarajewa w towarzystwie grupy studentów orientalistyki z Wilna. Wizyta ta odbiła się echem w środowiskach muzułmańskich Polski i Jugosławii. Fetih Bajraktarewić oraz Mehmed Handžić, dwaj wybitni przedstawiciele muzułmanów w Jugosławii, zabrali publicznie głos o religii karaimskiej usytuowanej pomiędzy judaizmem a islamem. Podkreślili oni również ważną rolę Szapszała jako duchowego przywódcy, orientalisty i kolekcjonera.

Biogram autora

Mariusz Pawelec, Uniwersytet Śląski, Wydział Nauk Społecznych

Doktor nauk humanistycznych, badacz kultury religijnej, edytor materiałów źródłowych do dziejów stosunków wyznaniowych w epoce nowożytnej. Pracownik dydaktyczny Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego. Członek Polskiego Towarzystwa Badań Reformacji oraz międzynarodowej Komisji do Badań nad Reformacją w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej przy Wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego, redaktor rocznika „Almanach Karaimski”, autor (bądź współautor) siedmiu publikacji książkowych oraz szeregu artykułów i opracowań. Adres do korespondencji: lip3012@gmail.com.

Bibliografia

Abkowicz, Mariola, Działalność organizacyjna Karaimów z pierwszej fali emigracji rosyjskiej w przededniu II wojny światowej na podstawie korespondencji z hachanem Serają Szapszałem, „Almanach Karaimski” 2014, nr 3, s. 7–24.

Bajraktarevič, Fatih, Jedna nova versija srpskoga Mevluda, „Prilozi za kniževnost, jezik, istoriju i folklor”, kn. 10, 1930, sv. 1, s. 83–87.

Bajraktarevič, Fatih, O našim Mevludima i o Mevludu uopšte, „Prilozi za kniževnost, jezik, istoriju i folklor”, kn. 17, 1937, sv. 1, s. 1–37.

Bazarewski, Stefan, Muzułmanie w Jugosławji, „Życie Tatarskie” 1936, nr 12, s. 267–269;

Bazarewski, Stefan, Muzułmanie w Jugosławji (Ciąg dalszy), „Życie Tatarskie” 1937, nr 1, s. 4–5, 7.

Bazarewski, Stefan, Muzułmanie w Jugosławji (Dokończenie), „Życie Tatarskie” 1937, nr 2, s. 6–8.

Bondareva, Elena A., Pax Rossica. Russkaâ gosudarstvennost’ v trudah istorikov zarubež’â, Moskva: Veče, 2012.

Būčys, Zygintas (red.), Seraya Szapszal’s Karaim collection, Vilnius: National Museum of Lithuania, 2003.

Busuladžić, Mustafà, Lo scrittore Hadži Mehmed Handžić di Sarajevo, „Oriente Moderno” 1942, 22, nr 4, s. 171–178.

Chazbijewicz, Selim, Przyczynek do relacji tatarsko-karaimskich w okresie międzywojennym i późniejszym: Hachan Hadży Seraja Szapszał i mufti dr Jakub Szynkiewicz, „Almanach
Karaimski” 2014, nr 3, s. 151–156.

Chazbijewicz, Selim, Zbawienie niemuzułmanów z perspektywy islamskiej, „Więź” 2001, nr 5, s. 45–52.

Čelebī, Evlijā, Putopis. Odlomci o jugoslovenskim zemljama, preveo, uvod i komentar Hazim Šabanović, Sarajevo: Sarajevo-Publishing, 1996.

Çulha, Tülay (ed.), Sereya Şapşal’a Göre Karay Türkleri ve Karayca, „Türk Dilleri Araştırmaları”, 2002, 12, s. 97–188.

Fotić, Aleksandar, Belgrade: A Muslim and non-Muslim cultural centre (sixteenth-seventeenth centuries), [w:] Provincial elites in the Ottoman Empire, ed. Antonis Anastasopoulos,
Rethymno: Crete University Press, 2005, s. 51–76.

Gąsiorowski, Stefan, Szynkiewicz Jakub, [w:] Polski Słownik Biograficzny, red. Andrzej Romanowski, t. 50, Kraków – Warszawa 2014–2015, s. 321–324.

Handžić, Mehmed, Karaimi (Karaiti), „Novi Behar” 1936–1937, 10, br. 6–9, s. 92–94.

Ilgiewicz Henryka, Szkoła Nauk Politycznych przy Instytucie Naukowo-Badawczym Europy Wschodniej w Wilnie (1930–1939), „Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków
Litwy” 2014, nr 13/14, s. 30–47.

Jovanovič, Miroslav, Russkaâ èmigraciâ na Balkanah (1920–1940), Moskva: Russkij put’, 2005.

Kačaki, Jovan, Ruske izbeglice u Kraljevini SXS/Jugoslaviji. Bibliografija radova 1920–1944, 2 wyd., Beograd: Knjižara Žagar 2003.

Kantardžić, Azra (ed.), Bibliografija Novog Behara, Sarajevo: Gazi Husrev-Begova Biblioteka, 2007.

Konarski, Stanisław, Romanowicz Jakub, [w:] Polski Słownik Biograficzny, red. Emanuel Rostworowski, t. 31, Wrocław [et al.] 1988–1989, s. 592–593.

Kowalski, Tadeusz, Karaimische Texte im Dialekt von Troki, Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1929.

Kozlitin, Vladimir D., Russkaâ i ukrainskaâ èmigraciâ v Ûgoslavii (1919–1945 gg.), Xar’kov: Knižnoe reklamnoe agenstvo „RA”, 1998.

Kronika (15.V.1932 – 15.VI.1935), „Rocznik Tatarski” 1935, t. 2, s. 466–484.

Kronika: VI Zjazd orientalistów polskich, „Rocznik Orjentalistyczny” 1937, nr 13, s. 211–215.

Kryczyński Najman-Mirza, Leon, Bibljografia do historji Tatarów polskich, Zamość; nakł. autora, 1935.

Majda, Tadeusz (ed.), Urzeczeni Orientem. Listy Profesora Ananiasza Zajączkowskiego do Profesora Tadeusza Kowalskiego, Warszawa: AGADE 2013.

Poznański, Samuel, Karaites, [w:] Hastings Encyclopedia of Religion and Ethics, vol. 7, New York – Edinburgh: Charles Scribner’s Sons and T & T Clark, 1915, s. 662–672.

Prohorov, Dmitrij A., Krymskie karaimy v sostave Vooružennyh sil Ûga Rossii (1918–1920), Vestnik Kemerovskogo gosudarstvennogo universiteta 2015, nr 2, t. 6 (62), s. 288–294.

Romanowiczowna, Zofia, Tatarzy w Łosośnie, „Życie Tatarskie” 1934, nr 12, s. 18–20.

Russkaâ èmigraciâ v Ûgoslavii, red. kollegiâ Aleksej Arsen’ev, Ol’ga Kirillova, Miodrag Sibinovič, Moskva: Indrik, 1996.

Sarač, Mihail S., Rossijskaâ èmigraciâ i krymskie karaimy vo Francii, [w:] Krymskie karaimy. Proishoždenie, ètnokul’tura, istoriâ, Simferopol’: Dolâ, 2005, s. 40–45.

Spis wykładów i grono nauczające w roku akademickim 1935/36, Wilno: Szkoła Nauk Politycznych w Wilnie, 1935.

Şapşaloğlu, Süreyya (= Szapszał, Seraja), Kırım Karai Türkleri, „Türk Yılı”, İstanbul: Yeni Matbaa 1928, s. 576–615 (współczesna edycja: Şapşaloğlu, Sereya, Kırım Karaî Türkleri,
[w:] Yusuf Akçuraoğlu, Türk Yılı 1928, Arslan Tekin, Ahmet Zeki Izgöer (red.), Ankara: Türk Tarih Kurumu 2009, s. 605–650).

Tayyib Okiç, Muhammed, Çeşitli Dillerde Mevlidler ve Süleyman Çelebi Mevlidinin Tercemeleri, Atatürk Üniversitesi İslâmî İlimler Fakültesi Dergisi, nr I, Erzurum 1975, s. 17–78.

Topali, Ljerka, Bibliografija za 1937. godinu (s dopunama za 1936.), „Etnografska istraživanja i građa” 1940, knj. 2, s. 173–214.

Tyszkiewicz, Jan, Międzywojenne badania nad dziejami Tatarów litewsko-polskich w XVII stuleciu, „Przegląd Historyczny” 1985, 76, nr 2, s. 305–320.

Volkov, Sergej V. (ed.), „Učastniki Belogo dviženiâ v Rossii”: http://swolkov.org/2_baza_beloe_dvizhenie/2_baza_beloe_dvizhenie_abc-01.htm [data dostępu: 11.09.2016].

Wróblewska, Urszula, Sytuacja oświatowa społeczności tatarskiej w Drugiej Rzeczypospolitej, „Klio” 2012, nr 21 (2), s. 159–188.

Zajcev, Iliâ V., Trudy i dni Alekseâ Akimoviča Olesnickogo. (Addenda k slovarû otečestvennyh turkologov), „Shіdnij svіt” 2009, nr 1, s. 5–12.
Opublikowane
2016-12-30
Dział
Artykuły