Status społeczny rodziny karaimskiej na przykładzie historii rodziny Kobeckich w XVII-XX w

Mariola Abkowicz

info@karaimi.org
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Neofilologii, Instytut Orientalistyki, Zakład Polityki Językowej i Badań nad Mniejszościami (Polska)
https://orcid.org/0000-0001-6188-5955

Abstrakt

Status społeczny Karaimów od czasów I Rzeczpospolitej do XIX w. wzbudza nieustające zainteresowanie badaczy. Skąpość źródeł historycznych w tym względzie wzbudza konieczność przeprowadzanie szczegółowych badań źródłowych oraz analiz porównawczych. Nie ulega wątpliwości, że społeczność karaimska, podobnie jak inne grupy mniejszościowe i większościowe była zróżnicowana pod względem majątkowym i społecznym. W niniejszej pracy autorka na przykładzie jednej rodziny, noszącej nazwisko Kobecki – podjęła próbę przedstawienia zmian w statusie społecznym na przestrzeni trzech wieków.


Słowa kluczowe:

status społeczny, Kobeccy - rodzina, Emanuel Kobecki, Emil Kobecki

Bibliografia

Materiały archiwalne Google Scholar

BWLAN (po 1667), Postanowienie sądu w Trokach w sprawie między Karaimami a Janem Iwaszkiewiczem o zapłacenie hiberny z murowanych domów, które dawniej należały do Karaimów Kobeckiego i Zubickiego (BWLAN F301–501). Google Scholar

BWLAN (9.03.1853), Świadectwo wydane przez Kancelarie guberni Kowieńskiej o statusie dziedzicznego honorowego obywatelstwa dla Gabriela Aleksandra Kobeckiego syna Józefa (F301–510). Google Scholar

BWLAN (1869–1896), Księga metrykalna karaimskiej kienesy w Trokach (BWLAN F301–288). Google Scholar

BWLAN (1873), Formulârnyj spisok o službe Staršego Činovnika osobennyh poručenii Kovenskoj Kazennoj palaty kolležskogo assesora Osipa Ananeviča Kobeckogo (BWLAN F301–505). Google Scholar

BWLAN (18.07.1877), Decyzja senatu w sprawie wniosku Józefa Kobeckiego dotyczącego uprawnień syna Gabriela Aleksandra w związku z posiadaną rangą (F301–507). Google Scholar

Dołmacki, Tomasz, Dołmacki, Tadeusz (16.02.1784), Pismo w sprawie sprzedaży parceli Józefowi i Racheli Kobeckim w Trokach (BWLAN F301–504). Google Scholar

Kobecki, Emanuel (4.04.1922–30.06.1925), Korespondencja w sprawach organizacyjnych i finansowych związanych z organizacją Karaimskiego Zarządu Duchownego przed przyjazdem hachana Seraji Szapszała do Polski (BWLAN F143–364). Google Scholar

Kobecki, Emanuel (29.08.1923), Korespondencja (BWLAN F301–518). Google Scholar

Kobecki, Emanuel; Jutkiewicz, Eliasz; Zajączkowski, Izaak (22.04.1922), Memorjał E. Kobeckiego, J. Jutkiewicza i I. Zajączkowskiego, delegatów zespołu osób wyznania karaimskiego, zamieszkałych w Wilnie (BWLAN F301–368 4r-5v). Google Scholar

Kobecki, Emil, Wykaz książek od Emila Kobeckiego dla biblioteki karaimskiej w Trokach (BWLAN F301–517). Google Scholar

Kobecki, Emil (23.06.1928–25.09.1940), Korespondencja w sprawach organizacyjnych i finansowych związanych z organizacją Karaimskiego Zarządu Duchownego po przyjeździe hachana Seraji Szapszała do Polski (BWLAN F143–365). Google Scholar

Kobecki, Emil (14.02.1930), Pismo w sprawach środków finansowych przekazywanych z Rady Ministrów (BWLAN F143–366). Google Scholar

Kobecki, Jakub: Ławrecki, Jakub; Malecki, Dawid (26.06.1811), Rewizska skazka. Roku 1811 m-ca Juna 26-go Guberni Litewskiej Wilenskiey Uttu tergo Kahału karaimskiego w mieście Trokach będącego (LPAHW F515 op. 15, T. 204, k. 41–48). Google Scholar

Kobeckij, Romuald (1898), O dvorânstve roda Kobeckih (RGIA F.1343 Op. 36. D.11360). Google Scholar

Korwin-Pawłowski, Stanisław (29.12.1928), Załączniki do protokołu Walnego Zgromadzenia Członków-założycieli Instytutu Wschodniego w dniu 10 grudnia 1928 r. (AAN 151v-151r). Google Scholar

Kuszelewski, Tadeusz (1765), Inwentarze seu regestra z województwa trockiego lustracji pogłównego Karaimów i Żydów zaprzysiężone przez rewizorów przed nami komisarzami lustracji tegoż pogłównego constitutionis [constitutum] convocationis anno Domini 1764 desygnowanymi zacząwszy się quarta Januarii usque ad ultima Februarii anni 1765 spisywane (LPAHW SA-3749). Google Scholar

LPAHW (1858), Revizskaâ skazka Tysâča vosemʹ sotʺ pâtʹdesât vosʹmogo goda Aprelâ pervogo dnâ Vilenskoj Gubernìi uezdnogo goroda Trokʺ o sostoâŝih mužskogo i ženskogo pola dušahʺ obŝestva meŝanʺ Karaimovʺ (LPAHW F 515–25–112, k. 282–33). Google Scholar

Łoikiewicz, Sima (po 1670 r.), Pokwitowanie odbioru sreber ofiarowanych przez Katarzynę Zubicką żydom Trockim [Karaimom] od tejże gminy (BWLAN F301–502). Google Scholar

Zubicka, Katarzyna Helena (15.10.1671), Pismo w sprawie parceli w Trokach, którymi zarządzała razem z byłym mężem Michałem Kobeckim (BWLAN F301–503). Google Scholar

Opracowania Google Scholar

Abkowicz, Mariola, Anna Sulimowicz (2010), Karaj jołłary – karaimskie drogi: Karaimi w dawnej fotografii. Wrocław: Bitik. Google Scholar

Baliulis, Algirdas (2008), Lietuvos magdeburginiu̜ miestu̜: Privilegijos ir aktai. Vilnius: LII Leidykla. Google Scholar

Baliulis, Algirdas, Stanislovas Mikulionis, Algimantas Miškinis (1991), Trakų miestas ir pilys: Istorija ir architektura. Vilnius: Mokslas. Google Scholar

Borawski, Piotr (1991), Tatarzy – ziemianie w dobrach Radziwiłów (XVI–XVIII w.), Przegląd Historyczny: 82 (1), s. 33–49. Google Scholar

[brak autora] (1928), Bł. p. Emanuel Kobecki: 1863–1927, Myśl Karaimska (1 (4–5)), s. 10–12. Google Scholar

Dumin, S. (1988), Spiski dvorânskij rodov Rossijskoj imperii po gubernâm. Bibliografičeskij ukazatel. – Letopisʹ Istoriko-rodoslovnogo obŝestva v Moskve 3 (47), s. 88–100. Google Scholar

Firkovič, Šymon (1925), Vospominaniâ s progulok po Trakaj, Troki. [Maszynopis]. Google Scholar

Gąsiorowski, Stefan (2020), Karaimi w Koronie i na Litwie w XV–XVIII wieku. Kraków: Wydawnictwo Austeria, Wydanie 2. Google Scholar

K[obecki], E[mil]. (1924a), W sprawie stosunku Karaimów do Rządu, organizacji duchownych, władz karaimskich oraz wewnętrznego ustroju gmin karaimskich. – Myśl Karaimska 1 (1), s. 7–8. Google Scholar

Kobecki, Emil (1924b), Kienesa karaimska w Wilnie. – Myśl Karaimska 1 (1), s. 23. Google Scholar

Kobecki, Emil (1925), Z konferencji przedstawicieli organizacyj karaimskich. – Myśl Karaimska 1 (2), s. 33–36. Google Scholar

Maj, Ireneusz Piotr (2007), Działalność Instytutu Wschodniego w Warszawie: 1926–1939. Warszawa: Inst. Studiów Politycznych PAN. Google Scholar

Morawski, Wojciech (1996), Bankowość prywatna w II Rzeczpospolitej. Warszawa: Szkoła Główna Handlowa. Google Scholar

Peterburgskij Genealogičeskij Portal (2001–2019), Okončivšie kurs Vilenskoj 1-j gimnazii: 1837–1903. online: http://www.petergen.com/history/wil1gim.shtml [dostęp: 10.11.2019]. Google Scholar

Rychlikowa, Irena (1988), Deklasacja szlachty polskiej w Cesarstwie Rosyjskim. Spór o „Pułapkę na szlachtę” Daniela Beauvois. – Przegląd Historyczny: 79 (1), s. 121–147. Google Scholar

Serevrâkov, M. B. (1903), Istoričeskij očerk stoletnego suŝestvovaniâ Vilenskoj 1-oj gimnazii: 1803–1903. Č. 1. Vilna. Online: https://vilnius.penki.lt/1_gim.html [dostęp: 10.11.2019]. Google Scholar

Siedlecki, Stanisłw (1930), Protokuł Walnego Zgromadzenia członkow Instytutu Wschodniego w dniu 26 listopada 1930 r. (44–45). Google Scholar

Sulimowicz-Keruth, Anna (2021), Zewułun z rodu „Widzących”, – Awazymyz: 32 (3–4), s. 16–20, DOI: https://doi.org/10.33229/az.936 Google Scholar

Szapszał, Seraja (1935–1936), Ś.p. hachan Romuald Kobecki: Z powodu 25-lecia jego zgonu. – Myśl Karaimska (11), s. 80–84. Google Scholar

Trambickij, Û. A., Tabel o rangah, online: http://gosudarstvo.voskres.ru/army/range-table.htm [dostęp: 16.11.2019]. Google Scholar

Trawicka, Zofia (1985), Sejmik województwa sandomierskiego w latach 1572–1696, Kielce: Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego. Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2021-12-30

Cited By / Share

Abkowicz, M. (2021). Status społeczny rodziny karaimskiej na przykładzie historii rodziny Kobeckich w XVII-XX w. Almanach Karaimski, 10, 29–44. https://doi.org/10.33229/ak.2021.10.2

Autorzy

Mariola Abkowicz 
info@karaimi.org
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Neofilologii, Instytut Orientalistyki, Zakład Polityki Językowej i Badań nad Mniejszościami Polska
https://orcid.org/0000-0001-6188-5955

Karaimoznawca, pracownik dydaktyczny w Zakładzie Polityki Językowej i Badań nad Mniejszościami Instytutu Orientalistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wydawca i redaktor naczelny historyczno-
-społeczno-kulturalnego kwartalnika karaimskiego „Awazymyz”. Redaktor książek i autor artykułów poświęconych tematyce karaimskiej. Wygłasza wykłady i odczyty na tematy karaimoznawcze na spotkaniach popularnych, popularno-naukowych i naukowych w Polsce i za granicą. Jako przedstawicielka społeczności karaimskiej bierze udział w pracach Komisji Wspólnej Mniejszości Narodowych i Rządu. Przewodnicząca
Zarządu Związku Karaimów Polskich i członek Zarządu Fundacji Karaimskie Dziedzictwo.
Adres do korespondencji: mariola.abkowicz@amu.edu.pl



Statystyki

Abstract views: 142
PDF downloads: 70


Licencja

Autorzy

Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie Almanach karaimski są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.

Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie Almanach karaimski udzielają Związkowi Karaimów Polskich niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).

Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.

Użytkownicy

Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych roku w Almanach karaimski pod następującymi warunkami:

  • uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu) oraz samej licencji;
  • bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w  oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.

Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2018 r. prawa autorskie są zastrzeżone.

Inne

Związek Karaimów Polskich zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).

Wersja papierowa czasopisma jest pierwotna.