Ananiasz Zajączkowski – orientalistyka przede wszystkim

  • Maria Emilia Zajączkowska-Łopatto Związek Karaimów Polskich

Abstrakt

Profesor dr hab. Ananiasz Zajączkowski w listopadzie 1945 został mianowany dyrektorem Instytutu Orientalistycznego UW na 5 lat. Powtórnie został dyrektorem w latach 1957-1961. Jego podstawowym zadaniem było stworzenie warunków do rozpoczęcia normalnego trybu nauczania. Od 1948 rozpoczyna pięcioletni cykl studiów w ramach którego wykształcił kilka pokoleń filologów orientalnych prowadzących badania dotyczące Wschodu Muzułmańskiego. W latach 1946-1950 kierował Instytutem Orientalistycznym na Uniwersytecie we Wrocławiu.

W 1952 został członkiem nowopowstałej Polskiej Akademii Nauk, zorganizował Komitet Orientalistyczny PAN, którym kierował do 1965. W 1953 powstał Zakład Orientalistyki PAN, którego był kierownikiem 1969, do zamknięcia. Całe swoje życie poświęcił orientalistyce. Poza dydaktyką zajmował się pracami wydawniczymi, edytorskimi i oczywiście działalnością organizacyjną. Był prezesem Polskiego Towarzystwa Orientalistycznego w latach 1949 – 1958. Był redaktorem Przeglądu Orientalistycznego 1948 - 1952, wydał 16 tomów Rocznika Orientalistycznego 1950-1970. Współpracował z redakcjami Języka Polskiego i Poradnika Językowego. Był zapraszany na wykłady do Instytutu Wschodoznawstwa w Moskwie, na uniwersytet w Jerozolimie, na Uniwersytet w Stambule i Ankarze, Baku, do Instituto Universitario w Neapolu itd. Był przewodniczącym prezydium Polskiej Grupy Roboczej d/s realizacji projektu UNESCO „Wschód –Zachód”. Uczestniczył aktywnie w pracach naukowych i organizacyjnych wielu dziesiątków zjazdów, kongresów i konferencji międzynarodowych. Był członkiem Societe Finno-Ougrienne, Türk Dil Kurumu, Societas Uralo-Altaica, PAU, TNW, Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego. Jest autorem 341 prac. Z okazji 60-lecia urodzin poświęcono mu XXXVI Ural-Altaische Jahrbucher Napisano o nim i jego pracach z zakresu osmanistyki, zabytków kipczackich i Złotej Ordy, zabytków piśmiennictwa tureckiego z Egiptu Mameluckiego kilka dziesiątków artykułów.

Biogram autora

Maria Emilia Zajączkowska-Łopatto, Związek Karaimów Polskich

Turkolog, dokumentalistka, archiwistka. Od kilkunastu lat zajmuje się opisywaniem historii rodzin karaimskich Wileńszczyzny. Opracowuje biografie karaimskie na podstawie źródeł archiwalnych oraz własnych zbiorów korespondencji. Publikuje w wydawnictwach Związku Karaimów Polskich.

Bibliografia

Abkowicz, Mariola, Wrocławskie epizody karaimskie, [w:] Wybitni wrocławianie. Osobowości w historii miasta, red. I. Lipman, J. Nowosielska-Sobel, G. Strauchold, Wrocław 2010, s. 157–167.

Baskakov, N. A., Zajončkovskij, A., Šapšal S. M. (red.), Karaimsko-russko-pol’skij slovar’, Moskwa 1974.

Bielawski Jan, Prace iranistyczne i arabistyczne prof. Ananiasza Zajączkowskiego, „Przegląd Orientalistyczny” 1971, nr 3 (79), s. 282.

Cyrzyk, L., Rola „Przeglądu Orientalistycznego” w upowszechnianiu wiedzy o Wschodzie, „Przegląd Orientalistyczny” 1976, nr 4 (100), s. 336.

Dubińska, Z., Garść wspomnień o Mistrzu, [w:] Kipčiakų tiurkų Orientas Lietuvoje. Istorija ir tyrimų perspektyva, red. T. Bairašauskaitė, H. Kobeckaitė, Vilnius 1994

Jarocki, R., Rozmowy z Lorentzem, Warszawa 1981.

Kałużyński, S., Działalność organizacyjna prof. A. Zajączkowskiego, „Przegląd Orientalistyczny” 1971, nr 3 (79), s. 278.

Kałużyński, S., Uniwersyteckie studia orientalistyczne w Polsce, „Przegląd Orientalistyczny” 1994, nr 1–2 (169–170), s. 6–7.

Kozłowska, Maria (oprac.), Komitet Nauk Orientalistycznych Polskiej Akademii Nauk. Spis referatów wygłoszonych na posiedzeniach naukowych 1952–2012, Warszawa 2012, s. 7, 9–14, 19–21.

Majda T. (red.), Urzeczeni Orientem. Listy Profesora Ananiasza Zajączkowskiego do Profesora Tadeusza Kowalskiego, Warszawa 2013, s. 208, 210.

Majda, T., Studia turkologiczne w Polsce i zagranicą, „Przegląd Orientalistyczny” 1994, nr 1–2 (169–170), s. 25–27.

Melikova, I., Vospominanija tiurkologa o A. Zajončkovskom, [w:] Kipčiakų tiurkų Orientas Lietuvoje, s. 76–81.

Mrozowska, A. B., Wspomnienia o Profesorze Ananiaszu Zajączkowskim, [w:] Kipčiakų tiurkų Orientas Lietuvoje. Istorija ir tyrimų perspektyva, red. T. Bairašauskaitė, H. Kobeckaitė, s. 88–95.

Popko, M.. Z dziejów Instytutu Orientalistycznego UW, [w:] 75 lat Instytutu Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego, red. M. Popko, Warszawa 2007.

Tryjarski, Edward, Restoration of Oriental Studies in Poland after the World War II as Reflected in Five Letters by Tadeusz Kowalski, „Studia Turcologica Cracoviensia” 1998, nr 5, s. 267–285.

Uniwersytet Warszawski. Skład Uniwersytetu i Spis Wykładów na rok akademicki 1948–1949. Warszawa 1948

Zajączkowska-Hensel, M., Tracing the History of Central Asian, Mongolian and Iranian Studies in Poland, [w:] Central Asia in Modern Times, wyd. B. G. Gafurov, Moskva 1975.

Zajączkowski, Ananiasz, Awicenna i jego epoka, [w:] Awicenna Abu Ali Ibn Sina, Praca zbiorowa pod red. Ananiasza Zajączkowskiego, Warszawa 1953, s. 7–73.

Zajączkowski, Ananiasz, Khazarian Culture and its Inheritors, „Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae” 1961, t. XII. Fasc. 1–3, s. 299–307.

Zajączkowski, Ananiasz, Na uroczystościach mickiewiczowskich w Turcji, „Przegląd Orientalistyczny” 1956, nr 2 (18), s. 131–139.

Zajączkowski, Ananiasz, O należne miejsce dla kultur Orientu (z okazji zbliżenia kulturalnego z krajami Wschodu), „Nowa Kultura” nr 43 (448), Warszawa 26 X 1958, s. 1, 8.

Zajączkowski, Ananiasz, O potrzebie edycji i planie wydawniczym „Słownika Kipczackiego” (Thesaurus Linguae Kipčacorum), [w:] Sprawozdania z posiedzeń Komisji Naukowych PAU, Kraków 1950, 50, 10, s. 591–594.

Zajączkowski, Ananiasz, Studia nad zabytkami kipczackimi, [w:] Sesja Jubileuszowa XXX-lecia Instytutu Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego (21–22.I.1964). Komunikaty Naukowe, Warszawa 1964, s. 70–75.

Zajączkowski, Ananiasz, Z dziejów orientalizmu polskiego doby mickiewiczowskiej, [w:] Szkice z dziejów polskiej orientalistyki, Warszawa 1957, s. 95–156.

Żygulski, Z. jun., Światła Stambułu, „Życie Literackie” nr 12, Kraków, 18 marca 1956 r. (Przedruk w: tegoż, Światła Stambułu, Warszawa 1999, s. 11–21)

Opublikowane
2014-12-30
Dział
Wspomnienia