A Contribution to the Biography of Josef ha-Mashbir ben Shemuel ha-Rodi


Abstrakt

W tym artykule autor przedstawia tekst karaimski z autografu Josefa Ha-Mashbira (zm. 1700). Odkrycie tego ostatniego źródła dowodzi, że był on native speakerem z północno-zachodniego dialektu języka karaimskiego, który z kolei potwierdza tezy tych badaczy, którzy twierdzą, że pochodzi on z Litwy. Co ważne, źródło, o którym mowa jest jednym z najstarszych znanych północno-zachodnich tekstów karaimskich.


Słowa kluczowe

Józef ha-Maszbir; Karaimi w Haliczu; Karaimi w Trokach; Historia Karaimów

Abrahamowicz, Zygmunt. 2001. Dzieje Karaimów w Haliczu. – Przegląd Orientali-styczny 198–199: 3–16 [Prepared for print by Stefan Gąsiorowski].

Akhiezer Golda & Markon Isaak Dov Ber. 2007. Joseph ben Samuel ben Isaac ha-Mashbir. – Skolnik, Fred & Berenbaum, Michael (eds.). Encyclopaedia Judaica. Sec-ond Edition. Vol. 11. Detroit, New York, San Francisco, New Haven (Connecticut), Waterville (Maine), London: 425.

Bałaban, Majer. 1927. Studja historyczne. Warszawa.

Fahn, Reuven. 1929. כתבי ראובן פאהן .ספר הקראים. Bilgoraj [non vidi].

Fürst, Julius. 1896. Geschichte des Karäerthums von 1575 bis 1865 der gewöhnlichen Zeitrechnung. Die letzten vier Abschnitte. Eine kurze Darstellung seiner Entwick-lung, Lehre und Literatur. Leipzig.

Gąsiorowski, Stefan. 2008. Karaimi w Koronie i na Litwie w XV–XVIII wieku. Kraków, Budapest.

Kizilov, Mikhail. 2009. The Karaites of Galicia. An ethnoreligious minority among the Ashkenazim, the Turks, and the Slavs 1772–1945. (= Studia Judaeoslavica 1). Lei-den, Boston.

Mann, Jacob. 1931 [1972]. Texts and Studies in Jewish History and Literature. Volume II: Karaitica. New York [second edition: 1972].

Muchowski, Piotr & Tomal, Maciej & Sulimowicz, Anna & Witkowski, Maciej & Yariv, Arie. 2017. Dokumenty historii Karaimów polsko-litewskich. Edycja krytyczna wybranych rękopisów w językach hebrajskim, łacińskim i polskim. (= Prace Kara-imoznawcze 7). Poznań.

Németh, Michał. 2014. An early North-Western Karaim Bible translation from 1720. Part 1. The Torah. – Karaite Archives 2: 109–141.

Nosonovskij, Michail & Šabarovskij, Vladimir [= Šabarovśkyj, Volodymyr]. 2004. Karaimskaja obščina 16–18 vv. v Deražnom na Volyni. – Vestnik Evrejskogo universiteta 9: 29–50.

Poznański, Samuel (ed.). 1920. ספר זכר צדיקים או קצור אגדה להקראי מרדכי בן יוסף סולטאנסקי. Zecher Caddikim. Kronika historyczna Karaity Mordechaja Sułtańskiego. Warszawa.

Rudkowski, Sergjusz. 1932. Krwawe echo Humania na Wołyniu (rzeź kotowska 1768 r.). Podanie. Łuck.

Šabarovśkyj, Volodymyr. 2013. Karajimy na Volyni (štrychy do portreta zahadkovogo narodu). Lućk.

Tuori, Riikka. 2013. Karaite zĕmīrōt in Poland-Lithuania. A study of paraliturgical Kara-ite Hebrew poems from the seventeenth and eighteenth centuries. Helsinki.

Zajączkowski, Ananiasz. 1934. Karaimi na Wołyniu. – Rocznik Wołyński 3: 149–191.


Opublikowane : 2018-12-20


Németh, M. (2018). A Contribution to the Biography of Josef ha-Mashbir ben Shemuel ha-Rodi. Almanach Karaimski, 7, 83-98. https://doi.org/10.33229/ak.2018.7.04

Michał Németh  michal.nemeth@gmail.com
Uniwersytet Jagielloński, Wydział Filologiczny, Instytut Językoznawstwa  Polska

Doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Instytucie Językoznawstwa na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (Zakład Filologii Węgierskiej). Obecnie również stypendysta Fundacji im. Aleksandra von Humboldta przy Uniwersytecie Jana Gutenberga w Moguncji (Seminar für Orientkunde). Absolwent dwóch filologii: tureckiej i węgierskiej. Jego zainteresowania badawcze skupiają się przede wszystkim wokół językoznawstwa historycznego i etymologii; specjalizuje się w badaniach nad historią języka karaimskiego (fonetyka, fonologia oraz morfologia historyczna oparta na edycji źródeł), nad kontaktami słowiańsko- i turkijsko-węgierskimi oraz nad historią słownictwa węgierskiego. Autor kilkudziesięciu prac, w tym m.in. monografii Unknown Lutsk Karaim Letters in Hebrew Script. (19th–20th Centuries). A Critical Edition (= Studia Turcologica Cracoviensia, nr 12, Kraków 2011) oraz Zwięzłej gramatyki języka zachodniokaraimskiego z ćwiczeniami (Poznań 2011). Kierownik dwóch projektów badawczych finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki, członek redakcji trzech czasopism naukowych (Studia Etymologica Cracoviensia, Karaite Archives, Almanach Karamski). Adres do korespondencji: michal.nemeth@uj.edu.pl.






Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Autorzy

Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie Almanach karaimski są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.

Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie Almanach karaimski udzielają Związkowi Karaimów Polskich niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).

Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.

Użytkownicy

Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych roku w Almanach karaimski pod następującymi warunkami:

  • uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu) oraz samej licencji;
  • bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w  oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.

Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2018 r. prawa autorskie są zastrzeżone.

Inne

Związek Karaimów Polskich zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).

Wersja papierowa czasopisma jest pierwotna.