Początki seminarium turkologicznego prof. Ananiasza Zajączkowskiego: 1933–1936


Abstrakt

Dokumenty z Archiwum Uniwersytetu Warszawskiego, wspomnienia Ireny Krudowskiej i Stanisławy Płaskowickiej oraz materiały pozostawione przez Stanisława Kryczyńskiego pozwalają rzucić nieco światła na pierwsze lata seminarium prof. A. Zajączkowskiego. Jako kierownik Katedry turkologicznej w Instytucie Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego, A. Zajączkowski uruchomił swoje seminarium jesienią 1933 r. Jego pierwszymi słuchaczami byli: Jan Reychman, Józef Szulimowicz, Armand Stefański i Stanisław Szachno-Romanowicz. Reychman ukończył studia historyczne, Szachno-Romanowicz był asyriologiem i archiwistą, a Szulimowicz – Karaimem z Halicza. Profesor Zajączkowski współpracował ściśle z profesorem Tadeuszem Kowalskim z Krakowa i historykami z Warszawy. Prof. Wacław Tokarz skierował na seminarium turkologiczne dwóch swoich studentów (Reychmana i Stefańskiego). W roku akademickim 1934/1935 temat seminarium brzmiał: „Z dziejów kultury i literatury tureckiej XVI-XVIII w.”. Słuchaczami byli: Stanisława Płaskowicka, Halina Kröber i Bohdan Baranowski. W roku 1935/6, na seminarium uczęszczali: J. Szulimowicz, A. Stefański, H. Kröber, S. Płaskowicka, I. Krudowska, A. Murza Murzicz i S. Kryczyński. Prof. Zajaczkowski prowadził wówczas 4 wykłady poświęcone językom i kulturze ludów tureckich, językowi tureckiemu, składni języka arabskiego oraz Gulistanowi Sadiego, a także ćwiczenia seminaryjne z filologii tureckiej, na które uczęszczali jego studenci. Prof. Zajączkowski zabrał ich na wycieczkę do Stambułu (we wrześniu 1934), później S. Płaskowicka przebywała tam na stypendium (1935). Prof. Zajączkowski był również wykładowcą w Wyższej Szkole Wschodoznawczej przy Instytucie Wschodnim w Warszawie, gdzie studiowało również kilku jego seminarzystów. Uczniowie profesora, J. Reychman i S. Płaskowicka, zostali później długoletnimi pracownikami Uniwersytetu Warszawskiego.


Bairašauskaite T., Kobeckaite H. (ed.), Kipčiakų tiurkų Orientas Lietuvoje: istorija ir tyrimų perspektyva, Prof. dr Ananiaszo Zajączkowskio 90-sioms gimimo, Vilnius 1994.

Chazbijewicz, S. (red.), Leon Najman Mirza Kryczyński lider ruchu kulturalnego Tatarów polskich, Gdynia–Gdańsk 1998;

Firkovicius, Romualdas, Prof. Ananiaszo Zajączkowskio laiškai prof. Serajai Chan Sapšalui, [w:] Bairašauskaite T., Kobeckaite H. (ed.), Kipčiakų tiurkų Orientas Lietuvoje: istorija ir tyrimų perspektyva, Prof. dr Ananiaszo Zajączkowskio 90-sioms gimimo, Vilnius 1994, s. 63–69.

Grabowska, Barbara, Hiranmoy Ghoshal (1907-1969), „Przegląd Orientalistyczny”, 1970, nr 2, s. 108–109.

Kornat, Marek, Początki sowietologii w II Rzeczypospolitej. Geneza, dzieje i dorobek Instytutu Naukowo-Badawczego Europy Wschodniej w Wilnie (1930–1939), „Zeszyty Historyczne”, nr 134, Paryż 2000, s. 11–23 i in.

Kryczyński, Stanisław, Tatarzy litewscy. Próba monografii historyczno-etnograficznej. „Rocznik Tatarski”, t. III, 1938.

Lista członków Polskiego Towarzystwa Orientalistycznego (1 XI 1934), „Rocznik Orientalistyczny”, t. X, 1934, s. 196;

Maj, Ireneusz Piotr, Działalność Instytutu Wschodniego w Warszawie 1926–1939, Warszawa 2007.

Majda, T. (red.) Urzeczeni Orientem. Listy Ananiasza Zajączkowskiego do Tadeusza Kowalskiego 1925–1948, , Warszawa 2013, s. 68–69.

Pajewski, Janusz, Legacja Piotra Zborowskiego do Turcji w 1568 r. Materiały do historii stosunków polsko-tureckich za panowania Zygmunta Augusta, „Rocznik Orientalistyczny”, t. XII, 1936, s. 29–90.

Romek, Zbigniew, Olgierd Górka. Historyk w służbie myśli państwowej (1908–1955), Warszawa 1997;

Sprawozdania z działalności Wydziału Humanistycznego UW za r. 1933–1934, Warszawa 1935, s. 41, 92–93.

Sulimowicz, Anna, Polscy turkolodzy Karaimi. Od przedmiotu do podmiotu badań naukowych, [w:] Karaimi, red. B. Machul-Telus, Warszawa 2012, s. 122–124.

Szachno-Romanowicz, Stanisław, Ibrahim-Beg Strasz, Polak renegat w służbie tureckiej od r. 1551 (zm. w 1571), „Collectanea Orientalia”, nr 5, Wilno 1934, s. 27–28;

Tyszkiewicz, Jan, Międzywojenne badania nad dziejami Tatarów litewsko-polskich w XVII stuleciu, „Przegląd Historyczny”, t. LXXVI, 1985, nr 2, s. 305–320;

Tyszkiewicz, Jan, Orientalistyczne środowisko w Wilnie: 1919–1939, „Przegląd Orientalistyczny”, 2008, nr 3/4, s. 173–181

Tyszkiewicz, Jan, Pismo sułtana Murada III do Zygmunta III z roku 1591 w sprawie Tatarów litewskich, „Studia Źródłoznawcze”, t. XXX, 1987, s. 79–81.

Tyszkiewicz, Jan, Studia nad Mongołami, Kipczakami i Karaimami w Warszawie w latach 1919–1939, [w:] Kipčiaku tiurkų, s. 103–110;

Tyszkiewicz, Jan, Tatarzy na Litwie i w Polsce. Studia z dziejów XIII–XVIII w., Warszawa 1989.

Tyszkiewicz, Jan, The School of Oriental Studies in Warsaw 1929–1938, „Rocznik Orientalistyczny”, t. LX, 2007, nr 1, s. 61–74.

Tyszkiewicz, Jan, Zainteresowania i dorobek badawczy Stanisława Kryczyńskiego (1911–1941), [w:] Słowiańszczyzna i dzieje powszechne. Studia ofiarowane prof. Ludwiko¬wi Bazylowowi w 70 rocznicę Jego urodzin, red. W. Barbasiewicz, Warszawa 1985, s. 363–385.

Tyszkiewicz, Jan, Zainteresowania i dorobek; J. Reychman, Dyplomacja na Wschodzie i dyplomacja wschodnia, „Przegląd Orientalistyczny”, 1968, nr 3, s. 269–274.

Zajączkowski, Ananiasz, List turecki Sulejmana I do Zygmunta Augusta w ówczesnej transkrypcji i tłumaczeniu polskim z r. 1551, „Rocznik Orientalistyczny”, t. XII, 1936, s. 91–118.

Zajączkowski, Ananiasz, Özel Bölümü, „Türk Dili” № 582, 2000

Pobierz

Opublikowane : 2014-12-30


Tyszkiewicz, J. (2014). Początki seminarium turkologicznego prof. Ananiasza Zajączkowskiego: 1933–1936. Almanach Karaimski, 3, 107-118. https://doi.org/10.33229/ak.2014.3.10

Jan Tyszkiewicz  jt@karaimi.org
Warsaw University  Polska

Profesor zwyczajny, studia z historii i archeologii ukończył w Uniwersytecie Warszawskim. Pracownik Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego w latach 1962–2009 i Akademii Humanistycznej w Pułtusku od 1994. Bada dzieje średniowiecznych Słowian, Bałtów i koczowników Europy Wschodniej. W dorobku naukowym posiada ok. 350 publikacji, w tym 11 książek; redaktor i autor (ok. 500 haseł): Encyklopedii historii Polski. Dzieje polityczne (t. 1: 1994, t. 2: 1995); Słownika historycznego Europy Środkowo-Wschodniej. Państwa grupy wyszehradzkiej (2006); Studiów z historii średniowiecznej Europy Środkowo-Wschodniej (t. 1: 1998, t. 2: 2007); Tradycje i współczesność. Księga na 75 lecie IH UW (2005); Dawna Rosja i Rosjanie w najnowszych badaniach polskich (t. 1: 2012, t. 2: 2014). Zajmuje się także naukami pomocniczymi historii, zwłaszcza geografią historyczną, demografią historyczną i chronologią. Ważniejsze monografie: Mazowsze północno-wschodnie we wczesnym średniowieczu (1974); Środowisko naturalne i antroporegiony dorzecza Narwi przed 1000 lat (1975); Ludzie i przyroda w Polsce średniowiecznej (1983); Tatarzy na Litwie i w Polsce. Studia z dziejów XIII–XVIII w. (1989); Ostatnia wojna z Zakonem krzyżackim: 1519–1521 (1991); Z historii Tatarów polskich: 1794–1944 (1998, 2002); Geografia historyczna Polski w średniowieczu (2003); Tatarzy w Polsce i Europie. Fragmenty dziejów (2009); Geografia historyczna. Zarys problematyki (2014).






Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Autorzy

Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie Almanach karaimski są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.

Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie Almanach karaimski udzielają Związkowi Karaimów Polskich niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).

Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.

Użytkownicy

Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych roku w Almanach karaimski pod następującymi warunkami:

  • uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu) oraz samej licencji;
  • bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w  oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.

Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2018 r. prawa autorskie są zastrzeżone.

Inne

Związek Karaimów Polskich zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).

Wersja papierowa czasopisma jest pierwotna.