Co łączy przeszłość i teraźniejszość?

Mariola Abkowicz

info@karaimi.org
Związek Karaimów Polskich (Polska)

Hanna Pilecka

Związek Karaimów Polskich (Polska)

Abstrakt

Co łączy przeszłość i teraźniejszość? Czy tym wspólnym mianownikiem mogą być podróże? Te doświadczenia, które zdobywają podróżujący poprzez kontakt z innymi niż zwykle miejscami, osobami, czasem kulturami, bywają niezapomniane. Relacje i wrażenia z podroży są często podstawą, na której potem budujemy przyszłość lub w której odkrywamy ślady przeszłości.

Rozmowa Hanny Pileckiej z Anną Sulimowicz-Keruth zaczyna się właśnie od podróży w przeszłość – do Halicza, z którym ich rodziny były związane przez pokolenia. Obie panie zaglądają w zaułki Uniwersytetów Warszawskiego i Jagiellońskiego, by potem odwiedzić Turcję, z którą Anna Akbike związała się zawodowo. W końcu powracają do Warszawy, na turkologię, do badań karaimoznawczych i działań na rzecz społeczności karaimskiej.

Pozostając w temacie podróży, kontynuujemy rozpoczętą w poprzednim numerze opowieść Jakowa Kefeli o wyprawie do Paryża na Wystawę Światową w 1900 roku. Jego wrażenia ze studenckiej eskapady były tak intensywne, że opisując je kilkadziesiąt lat później, wciąż potrafi nimi zauroczyć. W tym roku 150 lat ukończyłby Aleksander Mardkowicz – notariusz, wydawca, działacz społeczny i poeta z Łucka. Jego pamięci, a właściwie pamiątkom przechowywanym w rodzinnym skarbcu, poświęcił swój tekst Mariusz Pawelec.

Archiwa domowe bywają skarbnicą tekstów i opowieści o minionym czasie. Taką odnalezioną rymowaną relacją z podróży z Trok do Poniewieża w 1946 r. podzieliła się z nami Halina Kobeckaitė. Sześciu młodych mężczyzn, znanych nam jako szanowani aksakałowie, wybrało się świętować urodziny pięknej panny. Czy miód i wino pili? Poczytajcie.

Poetycką podróż przez pokolenia kontynuuje Hanna Pilecka, podejmując dialog z utworami swojej matki, Marianny Zajączkowskiej-Abrahamowicz. Wiersze zilustrowała ich prawnuczka i wnuczka Marianna Pilecka. 

Azja Centralna, miejsce znane z opowieści o czasach Tamerlania i anegdot z życia Hodży Nasreddina, coraz częściej przyciąga europejskich turystów. Stali czytelnicy Awazymyza na pewno pamiętają barwne reportaże Anny Abkowicz z Uzbekistanu i Kirgizji. Tym razem w podróż zabrała siostrę Mariolę i opowiada, jak razem zanurzyły się w świecie bawełny, jedwabiu i ceramiki, różnorodnych meczetów i medres, smakując regionalne odmiany płowu i wędrując ścieżkami wytyczonymi przez Timurydów i Aleksandra Wielkiego.

Ten rok sprzyjał również podróżom po Polsce, gdyż 20-lecie uchwalenia Ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym, a więc także 20. rocznica rozpoczęcia działalności Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, dały powód do wielu podsumowań, debat i refleksji. O niektórych z nich pisze Mariola Abkowicz.

W tym roku warto odnotować dwa wydarzenia karaimoznawcze. Po pierwsze, odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Prof. Ananiasz Zajączkowski i dziedzictwo kulturowe Karaimów w Polsce” zorganizowana przez Muzeum Azji i Pacyfiku oraz Związek Karaimów Polskich, o czym wspomina Anna Abkowicz. Drugim wydarzeniem jest wydanie przez oficynę Bitik pierwszej krytycznej edycji katechizmu Ṭuv Ṭa‘am Mordechaja Kazaza, opracowanej przez prof. Henryka Jankowskiego.

Tradycyjnie życząc dobrego Nowego Roku, zamykamy numer sprawozdaniami z całorocznej działalności Związku Karaimów Polskich i Fundacji Karaimskie Dziedzictwo.