The Stowarzyszenie Karaimów w Paryżu. Od wzajemnej pomocy (1923-1939) do walki przeciwko „ogromnemu zagrożeniu, które zawisło nad naszymi głowami” (1939-1945)


Abstrakt

At the beginning of the 1920s an active émigré community of 324 Karaims (275 Karaims from Crimea and 49 Karaims from Constantinople) had established itself in France. In 1923 they formed an organisation called the Karaims’ Association in Paris (Association des Karaïmes à Paris), headed by Salomon Krym and Boris Saratch. From its initial foundation until 1938, its goal was to promote mutual assistance, foster community ties and support the Karaim religion. However, in 1938, in response to increasing racial persecution and antisemitism in Europe, the Association assumed a new outlook and devoted greater time and effort to trying to help and protect Karaims in distress, mainly those based in Germany and Czechoslovakia.


Słowa kluczowe

Karaimi we Francji; II wojna światowa; Okupacja nazistowska we Francji

Archiwa

1. Kolekcje prywatne

Kolekcja prywatna I, Paryż, Francja. Protokoły z posiedzeń Stowarzyszenia (62 sprawozdania z posiedzeń w latach 1926–1946). SKP.

Kolekcja prywatna II, Paryż, Francja. Korespondencja różna. SKP.

2. Kolekcje publiczne

CDJC, Paris: Kartoteka i korespondencja z CGQJ dotycząca Karaimów we Francji w okresie okupacji; głównie CDJC, XXXII.

BWLAN, Wilno: Kolekcja Seraji Szapszała (F143): listy Karaimów z Francji z lat 1921–1939 adresowane do hachana Seraji Szapszała.

Archiwum PPP, Paryż: Kartoteka l’Association des Karaïmes à Paris (JO N°164 366 – ASS. 2043).

Źródła

Arcybiskup Paryża (11 XII 1941): List z archidiecezji paryskiej dotyczący religii karaimskiej. SKP; CDJC, XXXII-108.

Babovitch, Vladimir (1943): List do Simona Kazasa. SKP.

CGQJ (11 V 1943): List do Simona Kazasa. CGQJ, XXXII-128.

Darquier de Pellepoix, Louis (11 V 1943): Pismo. CDJC, XXXII-128.

Forumda Fiodor, [Bez tytułu]. Wypis ze zbioru nekrologów (w tym samego Fo¬roumdy). Rękopis w języku rosyjskim, niepublikowany. 39 kart, bez daty. SKP.

Forumda, Fiodor (4 VI 1933): List do Seraji Szapszała. BWLAN, F143 251 7rv.

Forumda, Fiodor (12 I 1935): List do Seraji Szapszała. BWLAN, F143 582 1rv.

François, Jean (30 X 1941): List do Jacquesa Ditte’a, dyrektora Służby Statusu Osób w CGQJ. CDJC, XXXII-104.

François, Jean (26 XI 1941): List do Simona Kazasa. CDJC, XXXII-105.

François, Jean (25 II 1941): Pismo do Simona Kazasa. SKP; CDJC, XXXII-92.

Freiherr von Ulmenstein, Christian Ulrich (5 I 1939): List do Simona Douvana. SKP.

Karaimes de France (X 1944): List dziękczynny od społeczności karaimskiej Francji dla Simona Kazasa. SKP.

Kazas, Simon (15 I 1943): List do dyrektora Biura Rosyjskich Uchodźców BCIA (MAE) z Marsylii. CDJC, XXXII-123.

Kazas, Simon (29 XI 1941): Memorandum na temat nieżydowskiego pochodzenia Karaimów. CDJC, XXXII-106-107.

Kazas, Simon (29 XI 1941): List do Xaviera Vallata z CGQJ składający się z dwudziestu pięciu części, w tym sześciopunktowego memorandum. CDJC, XXXII-106.

Kazas, Simon (22 XII 1942): List do Louisa Darquiera de Pellepoixa z CGQJ. SKP.

Kazas Simon, [Bez tytułu]. Autobiograficzna relacja z działań drugiego prezydenta SKP w czasie II wojny światowej. Rękopis w języku rosyjskim, niepublikowany, 1946. 16 kart, 5 części (zob. Aneks 1). SKP.

Kazas, Simon; Sakay, Moïse (23 IX 1941): List do Xaviera Vallata (Komisarza generalnego do spraw żydowskich z CGQJ) o spisie Karaimów zamieszkujących we francuskiej strefie nieokupowanej. SKP; CDJC, XXXII-98.

Kefeli, Michel (2000): Quelques étapes de la vie d’Alexandre Katlama, memorandum. Archiwum prywatne.

Kefeli, Michel (2001): Tchoubar Cyril, fils de Karaïme en France. Archiwum prywatne.

Konsul Generalny Francji (27 VI 1943): List do Simona Kazasa. CDJC, XXXII-126.

Metropolita Euloge (5 XI 1941): Certyfikat metropolity Euloge, patriarchy Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego w Paryżu. SKP.

Regionalny dyrektor CGQJ (13 I 1943): List do Louisa Darquiera de Pellepoixa z CGQJ w Paryżu. CDJC, XXXII-121/122.

SKP (18 XI 1941): Sprawozdanie z posiedzenia zarządu. SKP.

SKP (1938): Protokół zebrania Stowarzyszenia Karaimów w Paryżu. SKP.

SKP (29 VI 1941): Protokół Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia. SKP.

SKP (4 VII 1941): Sprawozdanie z posiedzenia Zarządu. SKP.

SKP (26 VI 1941): Sprawozdanie z posiedzenia Zarządu. SKP.

SKP (3 II 1946): Protokół Walnego Zebrania. SKP.

SKP (3 III 1946): Protokół Walnego Zebrania‎ (brudnopis w j. francuskim). SKP.

Stolypin, Piotr A. (5 IV 1910): О nedostupimosti primineniâ ograničateľnyh postonovlenij, kasauˆŝihsâ evreev k karaimam. Rossiiskii gosudarstveny istoriceskii arhiv, fonds 1284, ref. 187, plik 260, arkusz 10, dostępne na stronie internetowej: http://stolypin-info.ru/node/4084.html w dniu 6 VIII 2019.

Szapszał, Seraja (4 VII 1938): List do Sébastiena Pastaca. SKP.

Szapszał, Seraja (31 VIII 1939): Raport do Ministerstwa Spraw Religijnych i Oświecenia Publicznego. BWLAN, F143 1064: 158 ro, 159 ro, 160 ro.

Opracowania

Abkowicz, Mariola (2014): Działalność organizacyjna Karaimów z pierwszej fali emigracji rosyjskiej w przededniu II wojny światowej na podstawie korespondencji z hachanem Serają Szapszałem. – Almanach Karaimski 3: 7–24. DOI: 10.33229/ak.2014.3.01.

Baschmakoff, Alexandre (1937): Cinquante siècles d’évolution ethnique autour de la Mer Noire. Paris.

Gorboff, Marina (1995): La Russie fantôme. L’émigration russe de 1920 à 1950. Lausanne.

Hennequin, Gilles (1984): Résistance en Côte-d’Or. Charlie, Jeannine, Fernando, Maxime et les autres. Passeurs et Réseaux. Les organisations clandestines en Côre-d’Or. Les maquis dans l’est du département. Tom. II. [sine loco].

Kaiser, Charles (2017): Le prix du courage. Une famille dans la Résistance. Paris.

Kefeli, Michel (2007): Karaimi we Francji. – Awazymyz 3 (17): 3–10.

Kušul, Avraam (2010): Molitva. Drancy 1930. – Ruskaâ mysľ 45 (4820): Pravoslav¬nyj Vestnik 2: 1-2.

Kuszul, Awraam (2007): Modlitwa. – Awazymyz 3 (17): 12–13.

Mnuchin, Lev Abramovič (red.) (2008–2010): Rossijskoe zarubež´e vo Francii. Biografičeskij slovaŕ; v trech tomach. Moskva. [Dostępne na stronie internetowej: https://www.dommuseum.ru/museum/nauka/slovar/].

Otchan Natacha ([brak roku]): Une petite fille dansait. Strasbourg.

Prezidium Associacii «Krymkarajlar» (red.) (2005): Krymskie karaimy. Proishoždenie, ètnokul’tura, istoriâ. Simferopoľ.

Sarač, Мihail (2005): Rossijskaâ èmigraciâ i karaimy vo Francii. – [w:] Krymskie karaimy. Proishoždenie, ètnokul’tura, istoriâ, pod redakcją Prezidium Associacii «Krymkarajlar». Simferopoľ: s. 87–99. [Dostępne na stronie internetowej: http://www.krimoved-library.ru/books/krimskie-karaimy11.html w dniu 01.07.2019].

Vasiľev, Aleksandr; Lopato, Lûdmila (2011): Caritca parižsskih kabare. Moskva.

Pobierz

Opublikowane : 2020-12-30


GuyotB. (2020). The Stowarzyszenie Karaimów w Paryżu. Od wzajemnej pomocy (1923-1939) do walki przeciwko „ogromnemu zagrożeniu, które zawisło nad naszymi głowami” (1939-1945). Almanach Karaimski, 9, 9-58. https://doi.org/10.33229/ak.2020.9.1

Blandine Guyot  blandine10.guyot@gmail.com

Absolwentka paryskiego Narodowego Instytutu Języków i Kultur Orien­talnych (Institut national des langues et civilisations orientales – INALCO). Jest autorką dwutomowej pracy magisterskiej poświęconej społeczności Karaimów zamieszkujących w Paryżu od roku 1920 do czasów nam współ­czesnych. Pierwszy tom został zatytułowany The community of Karaims in France (I): The Association of the Karaims in Paris through its archives (1923–1972) (Paryż, 2014), drugi tom nosi tytuł The community of Karaims in France from 1920 to our present day (II): Cultural belonging, national affirmation and religious feeling. An essay of collective biography (Paryż, 2017). W 2016 roku opublikowała również artykuł o Karaimach krymskich pt. Les Karaïmes de Crimée : communauté et exil.






Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Autorzy

Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie Almanach karaimski są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.

Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie Almanach karaimski udzielają Związkowi Karaimów Polskich niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).

Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.

Użytkownicy

Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych roku w Almanach karaimski pod następującymi warunkami:

  • uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu) oraz samej licencji;
  • bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w  oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.

Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2018 r. prawa autorskie są zastrzeżone.

Inne

Związek Karaimów Polskich zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).

Wersja papierowa czasopisma jest pierwotna.