Hieromnich Andrzej Abrahamowicz – Karaim-studyta w Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej, wuj dwóch partyzantów


Abstrakt

Artykuł jest próbą odtworzenia biografii Karaima galicyjskiego, mnicha z zakonu studytów Andrzeja (Zachariasza Simchy) Abrahamowicza (1885–1959). Autor bada przejście na chrześcijaństwo pięciu z sześciu członków karaimskiej rodziny Abrahamowiczów: ojca, dwóch synów i dwóch córek. Czterech z nich wstąpiło do​ klasztorów greckokatolickich. Andrzej Abrahamowicz ze swoich 74 lat życia 56 przeżył jako mnich. Otrzymawszy święcenia kapłańskie od metropolity Andrzeja Szeptyckiego, służył w Galicji, Bośni i na Łemkowszczyźnie. Mnich był więźniem w ukraińskim podobozie pracy „Jaworzno”. Prześladowano go, ponieważ siostra i dwóch innych krewnych brało udział w walce UPA przeciwko reżimowi ZSRR, ale nie poszedł na kompromis z totalitaryzmem. Podobnie siostra o. Abrahamowicza – zakonnica Zgromadzenia Sióstr Służebnic Niepokalanej Dziewicy Marii – Olga (Rebeka) Abrahamowicz. Życie Abrahamowiczów świadczy o ich głębokim zakorzenieniu w Cerkwi greckokatolickiej i ścisłym związku z tożsamością ukraińską.


Słowa kluczowe

Karaimi Halicza; zakon studytów; represje totalitaryzmu; Karaimi a chrześcijaństwo

Abrahamovič, A. (2016). List do Anny Krinic’koï: 3 trawnia 1949 r. Watra, 25(2 (93)), 8.

Abrahamovič, O. (14 červnia 2018). List do Volodimira Moroza.

Archiêparhìalnì vìsti. (1936). Dìlo. (231), 4.

Blažejovsʹkij, D. (2004). Istoryčnyj Šematyzm Lʹvivsʹkoï Archijeparchiï: (1832 - 1944). T. 2. Duhovenstvo ì relìgìjnì zgromadžennâ. Kyїv: Publ. House KM Akad.

Dzûbyna, S. (1995). I stverdy dilo ruk našyh. Spogady. Warszawa.

Galagida, I. (2017). „I vas pereslї duvati budut’…”: Štrihi do ìstorїї represìj proty Ukraїns’koї Greko-Katolic’koї Cerkvi w Polščї u 1944–1957 rr. Lvìv.

Gojcak, V. (2016). Otec na boso prihodili. Watra, 25(2 (93)), 8.

Golovčuk, P. (2000). Ukraїns’ka greko-katolyc’ka parochìâ w s. Dev’âtyna (Bosnìâ). 100 years of Devetina. Pobrane z: http://www.infoukes.com/koukyu/html/100_years_of_devetina.HTM.

Halagida, I. (2012). Duchowni greckokatoliccy i prawosławni w Centralnym Obozie Pracy w Jaworznie (1947–1949): Dokumenty i materiały. Warszawa.

ìêrmonah Teofan. (2016). Monastirs’ka hronika, pisana ìêrmonahom Teofanom, nastoâtelem monastirâ w Skitì sv. Andreâ Studìjs’kogo ustavu w Lužkah [1898–1931]. W: Muzej narodnoї architektury ta pobutu u Lvovì — spadščina Mitropolita Andreâ Šeptyc’kogo. Materiali naukowojìї konferencìї z nagodi 150-littia vid dnâ narodżennâ Mitropolita Andreâ Šeptyc’kogo (s. 235–304). Lvìv.

Ilnic'kij, V. (2016). Karpats’kij kraj OUN w ukraïns’komu vyzwol’nomu rusì. Drogobyč.

Kačaraba, S. (2011). Suspìlna opìka Greko-Katolic’koї Cerkvi nad ukraїns’koû emìgracìêû u Bosnìї ta Gercegovinì (kìnec’ XIX – počatok XX st.). W: Û. М. Aleksêêv, L. M. Aleksìêvec’, M. M. Aleksìêvec’ (red.), Ukraїna–Êwropa–Svit. istoriko-polityčnì ta gumanìtarnì aspekti rozvitku. mìžnarodnij zbìrnyk naukovyh prac’ na pošanu prof. M. M. Aleksìêvc’â (nr. 5, s. 275–281). Ternopìl’.

Kalynec', L. (7 04 2016). Slidami Blažennomučenika Mikolaâ Čarnec’kogo w Dori. Variantì. Pobrane z: https://varianty.lviv.ua/33857-slidamy-blazhennomuchenyka-mykolaia-charnetskoho-v-dori.

Kozak, M. (2002). Pom’âni, Gospodi, dušì slug Tvojih. Lvìv.

Moroz, V. (2015). Karaїmi Galìča – ìstorìâ i spadok pryzabutoї gromadi. RISU. Pobrane z: https://risu.org.ua/ua/index/studios/studies_of_religions/61804/.

Moroz, V. (2017). Karaїmi w OUN. Ukraїns’kij tižden’. (17), 38–41.

Prah, B. (2015). Duhovenstwo Peremis’koї êparhiї ta Apostol’śkoї admìnìstraciї Łemkìvščini: T. 1 Biografìčnì narisi (1939–1989). Lvìv.

Protokół przesłuchania podejrzanego, 18 X 1948. Ks. Abrahamowicz Adam, AIPN 01283/1598.

Šimon, R. (2007). Monastir monachìv studytìv swiatogo proroka Illì w Dorì ta jogo monahi w perìod 1935–1989 rokiv. Postulâcìjnij Centr Monastyrìv Studijs’kogo Ustavu. Pobrane z: http://pc.studyty.org.ua/content/view/16/9/.

Stepan, B. (3 03 2016). Upokoїlasâ s. Lavrentìâ Marìâ Bojčuk zi Zgromadžennâ Sester Služebnic’ NDM. Archidiecezja Przemysko-Warszawska Kościoła Greckokatolickiego w Polsce. Pobrane z: http://cerkiew.org/2016/03/03/упокоїлася-с-лаврентія-марія-бойчук.

Sulimowicz, A. (14 červnia 2018). List do Volodimira Moroza.


Opublikowane : 2019-12-30


Moroz, V. (2019). Hieromnich Andrzej Abrahamowicz – Karaim-studyta w Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej, wuj dwóch partyzantów. Almanach Karaimski, 8, 141-156. https://doi.org/10.33229/ak.2019.8.3

Volodymyr Moroz  moroz.volodymyr@gmail.com
Instytut Historii Cerkwii Ukraińskiego Katolickiego Uniwersytetu we Lwowie  Ukraina
https://orcid.org/0000-0002-0852-4285

Doktor, pracownik naukowy w Instytucie Dziejów Cerkwi Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego. Badacz historii zakonu bazylianów św. Jozafata, historii Cerkwi w regionie karpackim, a także stosunków karaimsko-ukraińskich.






Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Autorzy

Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie Almanach karaimski są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.

Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie Almanach karaimski udzielają Związkowi Karaimów Polskich niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalą na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).

Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.

Użytkownicy

Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych roku w Almanach karaimski pod następującymi warunkami:

  • uznanie autorstwa - obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu) oraz samej licencji;
  • bez tworzenia utworów zależnych - utwór musi być zachowany w  oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.

Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2018 r. prawa autorskie są zastrzeżone.

Inne

Związek Karaimów Polskich zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).

Wersja papierowa czasopisma jest pierwotna.