Prawne aspekty funkcjonowania Karaimskiego Związku Religijnego w II Rzeczypospolitej

  • Tomasz Resler Uniwersytet Wrocławski, Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, Instytut Historii Państwa i Prawa

Abstrakt

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w granicach nowego państwa znalazły się cztery gminy karaimskie. Ich sytuacja prawna nie była uregulowana. Potrzebę zmiany widziały zarówno władze państwowe jak i Karaimi. W 1923 roku w Wilnie społeczność karaimska rozpoczęła pracę nad przygotowaniem odpowiednich aktów prawnych. W roku 1927 miał miejsce ogólnopolski zjazd Karaimów, który na urząd hachana wybrał Hadżi Seraja Szapszała. W porozumieniu z Szapszałem w 1931 roku władze państwowe rozpoczęły prace nad projektem ustawy. Ostatecznie Ustawa o stosunku państwa do Karaimskiego Związku Religijnego w RP została uchwalona 21 kwietnia 1936 roku. Ustawa określiła prawne ramy funkcjonowania religii karaimskiej w Polsce, sposób wyboru duchownych, organy związ-ku i gmin oraz uprawnienia nadzorcze władz państwowych. Została pozytywnie odebrana przez większość Karaimów, przez których była uważana za szansę na przetrwanie własnej społeczności.

Biogram autora

Tomasz Resler, Uniwersytet Wrocławski, Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, Instytut Historii Państwa i Prawa

Tomasz Resler ur. 30 czerwca 1984 r., w latach 2003-2006 studia na kierunku historia – Wydział Historyczny Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu – w 2006 r. uzyskanie tytułu licencjata, w latach 2006-2008 uzupełniające studia magisterskie na kierunku historia - Wydział Historyczny Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu – w 2010 r. uzyskanie tytułu magistra, praca magisterska pt. „Kościół monarszy w Polsce” napisana pod kierunkiem prof. Jarosława Nikodema, w latach 2014-2016 studia na kierunku administracja – Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego – uzyskanie tytułu magistra, praca magisterska pt. „Polityka wyznaniowa II Rzeczypospolitej” napisana pod kierunkiem dr. Marka Podkowskiego, obecnie doktorant W IHPiP, WPAiE-UWr. Od 2013 r. członek Wrocławskiego Towarzystwa Miłośników Historii.

Bibliografia

Chałupczak, Henryk, Browarek, Tomasz, Mniejszości narodowe w Polsce 1918-1995, Lublin 1998.

Kobecki, Emil, W sprawie stosunku Karaimów do Rządu, organizacji duchownych, władz karaimskich oraz wewnętrznego ustroju gmin karaimskich, Myśl Karaimska 1924, tom 1, nr 1, s. 7-8, https://jazyszlar.karaimi.org/article/Art.5.No.1.Jo.2 [dostęp z 10.08.2016].

Krasowski, Krzysztof, Związki wyznaniowe w II Rzeczypospolitej. Studium historyczno-prawne, Warszawa 1988.

Leszczyński, Paweł, Centralna Administracja Wyznaniowa II RP, Warszawa 2006.

Łysko, Marcin, Przepisy wyznaniowe w konstytucjach II Rzeczypospolitej, Przegląd Prawa Wyznaniowego 2013, tom 5, s. 65-82.

Nowachowicz, Zachariasz, Zagadnienie chwili obecnej, Myśl Karaimska 1924 , tom 1 nr 2, s. 1-4, https://jazyszlar.karaimi.org/article/Art.1.No.2.Jo.2 [dostęp z 12.07.2016].

Nowachowicz, Zachariasz, Witaj Pasterzu!, Myśl Karaimska 1928, tom 1, nr 4. s. 1-4, ttps://jazyszlar.karaimi.org/article/Art.2.No.4.Jo.2 [dostęp z 12.07.2016].

Osuchowski, Janusz, Prawo wyznaniowe Rzeczypospolitej Polskiej 1918-1939 (węzłowe za-gadnienia), Warszawa 1967.

Pełczyński, Grzegorz, Karaimi polscy, Poznań 2004.

Sawicki, Jakub, Studia nad położeniem prawnym mniejszości religijnych w państwie polskim, Warszawa 1937.

Wróblewska, Urszula, Sytuacja prawna Karaimów w Drugiej Rzeczypospolitej Polskiej w świetle aktów ustawodawczych, w: Durka, Jarosław (red.), Państwo-religia. Instytucje państwowe i obywatele wobec religii w Europie Środkowo-Wschodniej w XX wieku, Kalisz 2014.

Zajączkowski, Ananiasz, W X-tą rocznicę ingresu J. E. Hachana H. Seraji Szapszała, Myśl Karaimska 1938, tom 12, nr 12, s. 3-5, https://jazyszlar.karaimi.org/article/Art.2.No.10.Jo.2 [dostęp z 20.08.2016].

Zajączkowski, Izaak, Akty Ustawodawcze o Karaimskim Związku Religijnym w Rzeczypospolitej Polskiej, Myśl Karaimska 1938, tom 12 nr 12, s. 73-78, https://jazyszlar.karaimi.org/article/Art.11.No.10.Jo.2 [dostęp z 20.08.2016].

Zarachowicz, Zarach, Kilka uwag o naszych zadaniach w chwili obecnej, Myśl Karaimska 1924, tom 1 nr 1, s. 5-6, https://jazyszlar.karaimi.org/article/Art.4.No.1.Jo.2 [dostęp z 20.08.2016].
Opublikowane
2016-12-30
Dział
Artykuły